Tropem Przedmościa Warszawy

Co to jest Przedmoście Warszawy?

Słyszeliście kiedykolwiek o czymś takim jak Przedmoście? Warszawa jest jednym z miast, która takowe posiadała. Przedmoście to linia fortyfikacji i umocnień biegnąca od Ostrowa nad Narwią przez Beniaminów, Zielonkę, Rembertów, Starą Miłosną, Michalin i Józefów do Wisły.

Schemat Przedmościa Warszawy

źródło: książka “Fortyfikacje” Jarosława Chorzępy

Z prawie 100 żelbetonowych schronów bojowych większość stanowiły obiekty obserwacyjne i schrony bierne czy schrony bojowe dla broni maszynowej. Budowę linii fortyfikacji rozpoczęto w 1915 roku, w tym czasie wielokrotnie je przebudowywano lub niszczono. W 1941 roku rozpoczęto budowę 80 schronów, z powodu odsunięcia linii frontu z budowy zrezygnowano. W rezultacie na linii 70 km powstało łącznie 17 schronów (12 schronów dla broni maszynowej do ognia bocznego i 5 schronów z pancerną kopułą obserwacyjną). Ostatnie schrony postawiono w 1944 roku. Obecnie większość fortyfikacji jest zniszczona czy zasypana. To nie oznacza, że ich w ogóle nie ma. Najlepiej zachowane są schrony w Dąbrowieckiej Górce (Regelbau 514 i Regelbau 120a). Przedmoście Warszawy to nie były tylko schrony, ale także liczne sieci okopów czy przeszkody z sieci kolczastej. Fragment okopu znajduje się między innymi w Dąbrowieckiej Górce.

Kto zbudował Przedmoście Warszawy?

Od końca XIX w. linie fortyfikacji między Narwią a Wisłą budowali Rosjanie, a po zajęciu Warszawy w sierpniu 1915 r. ich dzieło, choć w odmiennej koncepcji, kontynuowali Niemcy, wykorzystując zarówno carskie forty, jak i drogi rokadowe, które je łączyły. W 1920 roku do Przedmościa Warszawy powróciło Wojsko Polskie. Poniemieckim konstrukcjom nadano funkcje wewnętrznego pasa obrony, a główny pas oporu przemieszczono na wschód. W ten sposób zbudowano raptem polową linię wysuniętą na przedpole Radzymina i Sulejówka.

Mapa fortyfikacji odwiedzonych przez nas

My pokusiliśmy się zobaczyć także kilka innych schronów, będących w nieco gorszym stanie (powyżej mapa odwiedzonych przez nas fortyfikacji). Do kilku z nich dało się nawet wejść! Na linii Przedmościa Warszawy są także forty. My postanowiliśmy odwiedzić Fort Beniaminów.

Tak jak każdy z takich obiektów jest dostępny dla turystów. Można do każdego z nich podejść, zrobić zdjęcia czy nawet do niektórych zajrzeć. Niestety koło każdego praktycznie leżą śmieci, a ściany są pokryte graffiti. Będąc w pobliżu schronów należy uważać na metalowe zbrojenia, które często wystają z ziemi … .

Skansen forteczny Dąbrowiecka Górka – (N 52.07111, E 21.32728)

Punkt oporu “Wesoła” Przedmościa Warszawy – (N 52.24506, E 21.23202)

Dojazd jest tutaj bardzo prosty, można podjechać samochodem praktycznie pod sam obiekt.

Punkt oporu “Dąbkowizna” Przedmościa Warszawy – ( N 52.42364, E 21.10463)

Dojście do tego schronu nie jest zbytnio skomplikowane, zaparkowaliśmy przy torze kolejowym w Wólce Radzymińskiej i szliśmy dróżką równolegle do szyn przez ok. 300 metrów (N 52.423828, E 21.098208), aż po prawej stronie ujrzeliśmy betonową konstrukcję.

mapa dojścia do schronu

Fort Beniaminów – (N 52.439, E 21.09825)

Konstrukcja ta znajduje się koło drogi asfaltowej, przy której jest szerokie pobocze (można tu zostawić samochód). My odwiedziliśmy ten fort przy okazji zwiedzania atrakcji położonych niedaleko Jeziora Zegrzyńskiego.

Fortyfikacja z 1941 roku – (N 52.210322, E 21.256295)

Do tej fortyfikacji dojście było dla nas nie lada wyzwaniem, samochód pozostawiliśmy przy ulicy Równej w miejscowości Majdan i stamtąd szliśmy lasem wąską ścieżką, doszliśmy do szerszej drogi i nią podążaliśmy do momentu jak po prawej stronie ujrzeliśmy to czego szukaliśmy.

mapa przedstawiająca dojście do fortyfikacji

Bunkry Przedmościa Warszawy – (N 52.39445, E 21.1254)

Z Sierakowa (ul. Ekologiczna – N 52.398612, E 21.129871) ruszyliśmy ścieżką w głąb lasu, szliśmy tak około 500 metrów, aż po lewej stronie ujrzeliśmy ruiny dawnego bunkra. Ze wszystkich fortyfikacji Przedmościa Warszawy jakie odwiedziliśmy te są w najgorszym stanie.

mapa dojścia do bunkra

Regelbau 514 w Wesołej – (N 52.21438, E 21.24906)

Ten schron tak jak poprzedni jest położony w granicach Warszawy w dzielnicy Wesoła, a dokładnie na osiedlu Stara Miłosna. Zostawiliśmy samochód na ulicy Macierzanki i skręciliśmy w ścieżkę pomiędzy domami (N 52.215108, E 21.248062), a potem w lewo, aż dotarliśmy do schronu.

mapa dojścia do bunkra

AUTOR: Julia (16 lat)

Podobał Wam się wpis? Co myślicie o tym miejscu? A może macie jakieś sugestie? Koniecznie dajcie znać w komentarzach, to dla nas bardzo ważne 😊

Subscribe
Powiadom o
guest
3 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Krzysiek
Krzysiek
3 miesięcy temu

Jak rozumiem wszystkie te obiekty zostały zbudowane przez Niemców?

Andrzej
Andrzej
3 miesięcy temu

Bardzo przyjemny wpis. Czekam na następne z niecierpliwością.