Tropem Przedmościa Warszawy

Co to jest Przedmoście Warszawy?

Słyszeliście kiedykolwiek o czymś takim jak Przedmoście? Warszawa jest jednym z miast, która takowe posiadała. Przedmoście to linia fortyfikacji i umocnień biegnąca od Ostrowa nad Narwią przez Beniaminów, Zielonkę, Rembertów, Starą Miłosną, Michalin i Józefów do Wisły.

Schemat Przedmościa Warszawy

źródło: książka “Fortyfikacje” Jarosława Chorzępy

Z prawie 100 żelbetonowych schronów bojowych większość stanowiły obiekty obserwacyjne i schrony bierne czy schrony bojowe dla broni maszynowej. Budowę linii fortyfikacji rozpoczęto w 1915 roku, w tym czasie wielokrotnie je przebudowywano lub niszczono. W 1941 roku rozpoczęto budowę 80 schronów, z powodu odsunięcia linii frontu z budowy zrezygnowano. W rezultacie na linii 70 km powstało łącznie 17 schronów (12 schronów dla broni maszynowej do ognia bocznego i 5 schronów z pancerną kopułą obserwacyjną). Ostatnie schrony postawiono w 1944 roku. Obecnie większość fortyfikacji jest zniszczona czy zasypana. To nie oznacza, że ich w ogóle nie ma. Najlepiej zachowane są schrony w Dąbrowieckiej Górce (Regelbau 514 i Regelbau 120a). Przedmoście Warszawy to nie były tylko schrony, ale także liczne sieci okopów czy przeszkody z sieci kolczastej. Fragment okopu znajduje się między innymi w Dąbrowieckiej Górce.

Kto zbudował Przedmoście Warszawy?

Od końca XIX w. linie fortyfikacji między Narwią a Wisłą budowali Rosjanie, a po zajęciu Warszawy w sierpniu 1915 r. ich dzieło, choć w odmiennej koncepcji, kontynuowali Niemcy, wykorzystując zarówno carskie forty, jak i drogi rokadowe, które je łączyły. W 1920 roku do Przedmościa Warszawy powróciło Wojsko Polskie. Poniemieckim konstrukcjom nadano funkcje wewnętrznego pasa obrony, a główny pas oporu przemieszczono na wschód. W ten sposób zbudowano raptem polową linię wysuniętą na przedpole Radzymina i Sulejówka.

Mapa fortyfikacji odwiedzonych przez nas

My pokusiliśmy się zobaczyć także kilka innych schronów, będących w nieco gorszym stanie (powyżej mapa odwiedzonych przez nas fortyfikacji). Do kilku z nich dało się nawet wejść! Na linii Przedmościa Warszawy są także forty. My postanowiliśmy odwiedzić Fort Beniaminów.

Tak jak każdy z takich obiektów jest dostępny dla turystów. Można do każdego z nich podejść, zrobić zdjęcia czy nawet do niektórych zajrzeć. Niestety koło każdego praktycznie leżą śmieci, a ściany są pokryte graffiti. Będąc w pobliżu schronów należy uważać na metalowe zbrojenia, które często wystają z ziemi … .

Skansen forteczny Dąbrowiecka Górka – (N 52.07111, E 21.32728)

Punkt oporu “Wesoła” Przedmościa Warszawy – (N 52.24506, E 21.23202)

Dojazd jest tutaj bardzo prosty, można podjechać samochodem praktycznie pod sam obiekt.

Punkt oporu “Dąbkowizna” Przedmościa Warszawy – ( N 52.42364, E 21.10463)

Dojście do tego schronu nie jest zbytnio skomplikowane, zaparkowaliśmy przy torze kolejowym w Wólce Radzymińskiej i szliśmy dróżką równolegle do szyn przez ok. 300 metrów (N 52.423828, E 21.098208), aż po prawej stronie ujrzeliśmy betonową konstrukcję.

mapa dojścia do schronu

Fort Beniaminów – (N 52.439, E 21.09825)

Konstrukcja ta znajduje się koło drogi asfaltowej, przy której jest szerokie pobocze (można tu zostawić samochód). My odwiedziliśmy ten fort przy okazji zwiedzania atrakcji położonych niedaleko Jeziora Zegrzyńskiego.

Fortyfikacja z 1941 roku – (N 52.210322, E 21.256295)

Do tej fortyfikacji dojście było dla nas nie lada wyzwaniem, samochód pozostawiliśmy przy ulicy Równej w miejscowości Majdan i stamtąd szliśmy lasem wąską ścieżką, doszliśmy do szerszej drogi i nią podążaliśmy do momentu jak po prawej stronie ujrzeliśmy to czego szukaliśmy.

mapa przedstawiająca dojście do fortyfikacji

Bunkry Przedmościa Warszawy – (N 52.39445, E 21.1254)

Z Sierakowa (ul. Ekologiczna – N 52.398612, E 21.129871) ruszyliśmy ścieżką w głąb lasu, szliśmy tak około 500 metrów, aż po lewej stronie ujrzeliśmy ruiny dawnego bunkra. Ze wszystkich fortyfikacji Przedmościa Warszawy jakie odwiedziliśmy te są w najgorszym stanie.

mapa dojścia do bunkra

Regelbau 514 w Wesołej – (N 52.21438, E 21.24906)

Ten schron tak jak poprzedni jest położony w granicach Warszawy w dzielnicy Wesoła, a dokładnie na osiedlu Stara Miłosna. Zostawiliśmy samochód na ulicy Macierzanki i skręciliśmy w ścieżkę pomiędzy domami (N 52.215108, E 21.248062), a potem w lewo, aż dotarliśmy do schronu.

mapa dojścia do bunkra

AUTOR: Julia (16 lat)

Podobał Wam się wpis? Co myślicie o tym miejscu? A może macie jakieś sugestie? Koniecznie dajcie znać w komentarzach, to dla nas bardzo ważne 😊

Subscribe
Powiadom o
guest
3 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Krzysiek
Krzysiek
25 dni temu

Jak rozumiem wszystkie te obiekty zostały zbudowane przez Niemców?

Andrzej
Andrzej
26 dni temu

Bardzo przyjemny wpis. Czekam na następne z niecierpliwością.